czubul

Η τραγική δολοφονία του 15χρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου μας έχει συγκλονίσει όλους. Είναι φυσικό να το νιώθουμε παιδί όλων μας αλλά και συμμαθητή μας. Στη θέση του θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε άλλος. Είναι φυσικό να ξεχειλίζουν τα συναισθήματα οργής, να βγαίνουμε στους δρόμους και να απαιτούμε την τιμωρία των ενόχων και όσων όπλισαν το χέρι τους. Ταυτιζόμαστε με τους μαθητές που πολιορκούν τα αστυνομικά τμήματα, που ξεγυμνώνονται στη ΓΑΔΑ και μοιράζουν λουλούδια, που αντιδρούν με αυθόρμητο και ευφάνταστο τρόπο και απαιτούν να τιμωρηθούν επιτέλους οι ένοχοι: πολιτική και αστυνομική ηγεσία, δολοφόνοι του παιδιού.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι κατανοούν την οργή των νέων ανθρώπων που νοιώθουν όλο και περισσότερο ότι χάνεται η ελπίδα. Παράλληλα, όμως, είναι χρέος όλων μας να αναζητήσουμε με νηφαλιότητα τους τρόπους που θα διασφαλίσουν ότι δε θα ξανασυμβεί ποτέ τέτοιος θάνατος, ότι δε θα ανατροφοδοτείται με πράξεις αντεκδίκησης –και μάλιστα τυφλές- ο αδιέξοδος δρόμος της βίας. Και να μετατρέψουμε τα αισθήματα οργής σε ένα κίνημα για πολιτικές και θεσμικές αλλαγές, για ανατροπή της κουλτούρας της βίας και για ενδυνάμωση της δημοκρατίας και της δημοκρατικής κουλτούρας.

1. Οι Οικολόγοι Πράσινοι ζητάμε την παραίτηση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης καθώς και της ηγεσίας της αστυνομίας.

2. Το κλίμα οργής ήταν ήδη φανερό λόγω των συνεχών σκανδάλων, της περιθωριοποίησης της νεολαίας, των οξυμένων προβλημάτων, της πολιτικής και κοινωνικής κρίσης. Σε αυτό το εύφλεκτο κλίμα, η δολοφονία του Αλέξη ήταν η σπίθα που άναψε τη φωτιά. Η όλη στάση της κυβέρνησης συνεχίζει να ρίχνει λάδι στη φωτιά, που τώρα γίνεται όλο και πιο ανεξέλεγκτη.

3. Ο όλος χειρισμός της δολοφονίας του Αλέξη θυμίζει πολύ τους κυβερνητικούς χειρισμούς σε σχέση με τις πυρκαγιές στα δάση το καλοκαίρι 2007. Με περισσό θράσος η Κυβερνητική Επιτροπή φαίνεται να επιλέγει μια παρόμοια στρατηγική ΚΑΙ για τη σημερινή κρίση.

4. Οι εξοργιστικοί χειρισμοί της κυβέρνησης έχουν δημιουργήσει ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Η απόδοση των πολιτικών ευθυνών θα μπορούσε να είναι το πρώτο βήμα για να εκτονωθεί σταδιακά η οργή και η κλιμάκωση της βίας. Αν δεν το καταλαβαίνει η κυβέρνηση από μόνη της, χρειάζεται η κοινωνία να της το υπενθυμίσει με αποφασιστικό αλλά μη βίαιο τρόπο.

5. Όσα συμβαίνουν σήμερα αφορούν την ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας μας που έχει πληγωθεί όχι μόνο από τη σφαίρα του αστυνομικού αλλά και από την στάση της κυβέρνησης.

Η ρίζα του κακού σχετικά με τη δολοφονία του Αλέξη βρίσκεται στις ίδιες τις αξίες και την κουλτούρα που, με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, καλλιεργείται στο εσωτερικό της ΕΛ.ΑΣ. με τη στρατιωτική δομή κι εκπαίδευση. Πρέπει να διασφαλισθεί ότι η αστυνομία θα σέβεται τη ζωή των πολιτών, θα προλαμβάνει αντί να πυροδοτεί την ένταση και τις συγκρούσεις, θα χρησιμοποιεί μεθόδους αυτοσυγκράτησης, τεχνικές μη βίαιης επίλυσης κρίσεων και συγκρούσεων και μη χρήσης όπλων.

Η κρίση, όμως, έχει προχωρήσει βαθύτερα, αφορά στις αξίες μιας κοινωνίας που δεν διασφαλίζει ότι τα παιδιά της θα ζήσουν σε ένα καλύτερο περιβάλλον, ούτε καν εξασφαλίζει ότι θα επιβιώσουν αν έρθουν αντιμέτωπα με ένα ανεξέλεγκτο «όργανο της τάξης». Μια ουσιαστική πρωτοβουλία διαλόγου και αυτοκριτικής της πολιτικής ηγεσίας είναι ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ κίνηση που μπορεί να εκτονώσει την κοινωνική ένταση που έχει προκληθεί.

Πιο αναλυτικά:

Παρακολουθούμε με προσοχή τις κινήσεις της κυβέρνησης, που φαίνεται όμως να υποτιμά τη νοημοσύνη των πολιτών:

· Είναι αδιανόητο να αθωώνει προκαταβολικά ο υπουργός Εσωτερικών την ηγεσία της αστυνομίας από κάθε ευθύνη χωρίς την παραμικρή έρευνα, όταν ο ίδιος ως πολιτικός τους προϊστάμενος έχει ήδη υποβάλει παραίτηση έστω και προσχηματικά.

· Είναι απαράδεκτο να μην έχει διαταχθεί έρευνα για το ποιοι κρύβονται πίσω από την αρχική ανακοίνωση της ΕΛΑΣ για το περιστατικό, που διαστρέβλωνε σκόπιμα τα γεγονότα για να στρέψει την κοινή γνώμη εναντίον του θύματος.

· Είναι προσβλητικό να αποφαίνεται ο πρωθυπουργός ότι δεν υπάρχουν καθόλου πολιτικές ευθύνες, αρνούμενος να αποδεχθεί τις παραιτήσεις των αρμόδιων υπουργών του. Οι πολιτικές ευθύνες είναι δεδομένο ότι υπάρχουν, έστω και μόνο για την παραδοσιακή ατιμωρησία των αστυνομικών που φθάνει μέχρι τη συγκάλυψη περιστατικών όπως η «ζαρντινιέρα» της Θεσσαλονίκης ή οι βασανισμοί μεταναστών στο Αστυνομικό Τμήμα της Ομόνοιας. Καλύπτοντας τους υπουργούς του, ο πρωθυπουργός αναλαμβάνει τις ευθύνες αυτές ο ίδιος προσωπικά.

· Είναι το λιγότερο υποτιμητικό για τη νοημοσύνη μας να δηλώνει αδυναμία η ιατροδικαστική έκθεση να διαπιστώσει κατά πόσο η σφαίρα που έκοψε τη ζωή του Αλέξη είχε ριχθεί κατευθείαν ή όχι.

· Είναι προκλητικό να λέει ο Υπουργός Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης μετά από όσα έχουν γίνει ότι «…θα συνεχίσει να κάνει αυτό που πρέπει…», όταν κανονικά θα έπρεπε να έχει παραιτηθεί η κυβέρνηση.

Η ρίζα του κακού σχετικά με τη δολοφονία του Αλέξη βρίσκεται στις ίδιες τις αξίες και την κουλτούρα που, με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, καλλιεργείται στο εσωτερικό της ΕΛ.ΑΣ.

· Η στρατιωτική δομή και εκπαίδευση, που επισήμως έχει η ΕΛ.ΑΣ. αντίθετα με τις περισσότερες ευρωπαϊκές αστυνομίες, συνδέεται άμεσα με τις αξίες της βίας και της αυταρχικής επιβολής. Αξίζει να ερευνηθεί περισσότερο η εκπαίδευση σε σώματα όπως οι Ειδικοί Φρουροί, ο ρόλος (και η εθνικότητα) ξένων εκπαιδευτών που είχαν κληθεί ενόψει της Ολυμπιάδας του 2004 και η σύνδεσή τους με το διαβόητο «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» που τόσο επιλεκτικά αξιολογεί την ανθρώπινη ζωή.

· Ο συνδυασμός σταθερού μισθού με προοπτικές «δυναμικής επιβολής του νόμου» είναι αναπόφευκτο να ελκύει στην ΕΛ.ΑΣ. πλήθος ατόμων με βίαιη κουλτούρα. Όμως, χωρίς αποτελεσματικούς μηχανισμούς διαλογής που να αποκλείουν τέτοιους ανθρώπους από θεματοφύλακες των δικαιωμάτων μας, και χωρίς θεσμούς διαρκούς και ανεξάρτητης αξιολόγησης κάθε αστυνομικού για περιστατικά βίας και αυταρχισμού, η αστυνομία εύκολα μετατρέπεται σε εστία διαφθοράς και εγκληματικότητας, όπως συχνά διαπιστώνουμε ότι συμβαίνει.

· Οι τονωτικές ενέσεις στο «ηθικό» των αστυνομικών από υπουργούς όπως ο Β. Πολύδωρας, έχουν νομιμοποιήσει στα μάτια αρκετών την αντίληψη ότι η αστυνομία αποτελεί την καρδιά του κράτους και ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορούν κυρίως όσους δεν ενοχλούν την αστυνομία στο έργο της. Ο φόβος των ψήφων του Λ.Α.Ο.Σ. δεν έχει επιτρέψει καμιά συστηματική αναίρεση τέτοιων αντιλήψεων.

Η κρίση έχει προχωρήσει βαθύτερα, αφορά στις αξίες μιας κοινωνίας που δεν διασφαλίζει ότι τα παιδιά της θα ζήσουν σε ένα καλύτερο περιβάλλον, ούτε καν εξασφαλίζει ότι θα επιβιώσουν αν έρθουν αντιμέτωπα με ένα ανεξέλεγκτο «όργανο της τάξης». Μια ουσιαστική πρωτοβουλία διαλόγου και αυτοκριτικής της πολιτικής ηγεσίας είναι ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΊΤΗΤΗ κίνηση που μπορεί να εκτονώσει την κοινωνική ένταση που έχει προκληθεί. Απευθύνουμε έκκληση στα ΜΜΕ να αναδείξουν τα βαθύτερα αίτια της κρίσης και να επικεντρώσουν τη συζήτηση ακριβώς σε αυτά τα θέματα και να μην περιοριστούν στις σπασμένες βιτρίνες για λόγους εντυπωσιασμού.

Τώρα χρειάζεται να απαντήσουμε όλοι, τα πολιτικά κόμματα, οι κοινωνικές οργανώσεις και οι πολίτες, στο κρίσιμο ερώτημα: πώς θα εκπαιδευτεί η αστυνομία ώστε να σέβεται τη ζωή των πολιτών, να προλαμβάνει αντί να πυροδοτεί την ένταση και τις συγκρούσεις, να χρησιμοποιεί μεθόδους αυτοσυγκράτησης, τεχνικές μη βίαιης επίλυσης κρίσεων και συγκρούσεων και μη χρήσης των όπλων; Ας μην ξεχνάμε ότι μια δημοκρατική κοινωνία έχει αναγνωρίσει, τουλάχιστον σε επίπεδο αξιακό και νομοθετικό, ότι ακόμα και ο χειρότερος εγκληματίας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανθρώπινο ον και ότι η ζωή κάθε ανθρώπου είναι πολύτιμη.

Αλλά και οι συνδικαλιστικοί φορείς και οι αστυνομικοί θα πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες ώστε να σταματήσουν να χρεώνονται τις εγκληματικές συμπεριφορές ανθρώπων που δεν διστάζουν να αφαιρέσουν τη ζωή παιδιών όταν έχουν ως αποστολή να «προστατεύουν τη ζωή και την περιουσία των πολιτών».

Οι Οικολόγοι Πράσινοι ζητάμε, επίσης, άμεσα:

· Να δοθεί στη δημοσιότητα όλος ο υπηρεσιακός φάκελος του δράστη της δολοφονίας και του συνεργού του. Να απαντηθεί αν υπήρχαν καταγγελίες πολιτών για περιστατικά αστυνομικής βίας με συμμετοχή του, ποιοι τις είχαν χειριστεί και ποια ήταν η τύχη τους.

· Να ανακοινωθεί ποιοι αξιολόγησαν, επέλεξαν και διατήρησαν σε θέση Ειδικού Φρουρού σε περιοχή συχνών προστριβών και συγκρούσεων, έναν άνθρωπο γνωστό για βίαιη κουλτούρα και συμπεριφορά.

· Να διερευνηθεί αν υπάρχουν ανάλογες περιπτώσεις αστυνομικών, ιδιαίτερα σε ευαίσθητες περιοχές όπως τα Εξάρχεια.

· Να καταργηθεί η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση που δίνει τα δυνατότητα οπλοφορίας των σεκουριτάδων, ενός ιδιωτικού δηλαδή στρατού.

Παράλληλα θεωρούμε απαραίτητο να επανεξεταστούν:

· Η οπλοφορία των αστυνομικών και οι ασφαλιστικές δικλείδες για τη χρήση των όπλων τους με βάση μάλιστα το πλαίσιο αρχών που θέτει η σχετική σύμβαση του ΟΗΕ.

· Η σκοπιμότητα και ο ρόλος σωμάτων όπως οι Ειδικοί Φρουροί και τα Μ.Α.Τ.

· Η επιδεικτική παρουσία δυνάμεων καταστολής μέσα σε γειτονιές, που αποτελεί καθαρά ελληνικό φαινόμενο.

Εκφράζουμε τη συμπάθειά μας στους απλούς ανθρώπους που έχασαν στις καταστροφές ένα κομμάτι της ζωής τους. Θεωρούμε ότι οι υλικές καταστροφές δε μπορούν να συμψηφιστούν με την ανθρώπινη ζωή, καθώς οι πρώτες μπορούν κατά κανόνα να αποκατασταθούν ενώ η δεύτερη ποτέ. Οι ζημιές που προκλήθηκαν πρέπει και μπορεί να αποκατασταθούν με τη βοήθεια της πολιτείας αλλά ας μην επικεντρωθεί η συζήτηση στις υλικές ζημιές, όταν σήμερα, η ζημιά είναι πολύ βαθύτερη, είναι η ηθική κρίση που αναδεικνύεται με τη δολοφονία του νεαρού παιδιού.

Η ανελέητη χρήση, τέλος, χημικών αερίων από την αστυνομία, δείχνει πλήρη ασέβεια και για την υγεία των πολιτών. Ο χημικός αυτός πόλεμος δεν έχει αποδέκτες μόνο διαδηλωτές, αλλά και κατοίκους και εργαζομένους ευρύτατων περιοχών, ακόμη και ασθενείς νοσοκομείων. Αλλά και το κάψιμο μαγαζιών και κάδων πέρα από τις άλλες διαστάσεις που έχει, ευθύνεται σίγουρα για την επιβάρυνση της ατμόσφαιρας αλλά και της υγείας μας με βαρέα μέταλλα και διοξίνες.

Πιστεύουμε ότι μόνο η μη βίαιη δράση μπορεί να κινητοποιήσει την πλειοψηφία της κοινωνίας, ν’ αλλάξει τα πράγματα και να δικαιώσει τη σύντομη ζωή του Αλέξη. Λογικές κοινωνικού πολέμου και αντιποίνων δίνουν ίσως προσωρινή διέξοδο σε συναισθήματα οργής, αλλά έχουν πολύ μεγαλύτερες παράπλευρες απώλειες, από εκείνες που μας κάνουν να είμαστε αντίθετοι σε κάθε πόλεμο: Καταλήγουν σε θέαμα για τα ΜΜΕ (για τα οποία ό,τι δεν έχει βία και επεισόδια δεν αποτελεί είδηση), επισκιάζουν το θέμα της αστυνομικής βαρβαρότητας, οδηγούν σε αντιλήψεις ότι όποιος δεν είναι μαζί μας είναι με τον αντίπαλο. Είμαστε πλήρως αντίθετοι με λογικές «συλλογικής» τιμωρίας από κάθε πλευρά. Θέλουμε οι κινητοποιήσεις για το θάνατο του Αλέξη να λειτουργήσουν όπως η Γένοβα του 2001, όπου ο όγκος και ο δυναμισμός της ειρηνικής διαδήλωσης κυριάρχησαν απέναντι στη βία και τα επεισόδια, και όχι όπως το Παρίσι του 2005 όπου οι εκτεταμένες καταστροφές άνοιξαν το δρόμο για την άνοδο του Σαρκοζύ στην εξουσία.

Η νεολαία αρνείται ένα μέλλον στο οποίο δε θα έχει ουσιαστικό ρόλο. Αρνείται να είναι άνεργη ή να φυτοζωεί με 700 ευρώ. Είδαμε τα τελευταία χρόνια ότι οργίζεται και με άλλο τρόπο: οργανώνει αυθόρμητες τεράστιες διαμαρτυρίες ενάντια στον εμπρησμό των δασών, κάνει μαζικές ποδηλατοπορείες διεκδικώντας δικαίωμα στην πόλη, συμμετέχει σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις, σε εθελοντικές πρωτοβουλίες και κοινωνικές επιχειρήσεις (second hand, δίκαιου εμπορίου, βιολογικής γεωργίας). Δείχνει το δρόμο της δημιουργίας και της οικοδόμησης ενός άλλου κόσμου που είναι σήμερα εφικτός. Κι ας αναλογιστούν πόσο τους ενισχύουν το κράτος, οι δήμοι, το συνδικαλιστικό κίνημα κλπ.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι αγωνιζόμαστε για μια κοινωνία ελεύθερη από βία, μια κοινωνία που θα χρειάζεται όλο και λιγότερο την αστυνομική προστασία και την κρατική εξουσία.

· Το πρωί της Κυριακής αφιερώσαμε την τελευταία μέρα του συνεδρίου μας στο 15χρονο Αλέξη, τηρώντας σιγή στη μνήμη του και υιοθετώντας ψήφισμα για τη δολοφονία του.

· Με τη λήξη του συνεδρίου, το σύνολο των συνέδρων μας συμμετείχε στην πορεία από το Πολυτεχνείο προς την Αστυνομική Διεύθυνση Αθηνών.

· Αντί για στεφάνι στην κηδεία του, αποφασίσαμε να προσφέρουμε στη μνήμη του συμβολικό ποσό στη Διεθνή Αμνηστία θεωρώντας ότι ο αγώνας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι τώρα ακόμη πιο επίκαιρος.

· Ζητάμε ο Αλέξης να αναγνωριστεί ως θύμα τρομοκρατικής πράξης και η κηδεία του να γίνει με δημόσια δαπάνη

Η Εκτελεστική Γραμματεία Οικολόγων Πράσινων

Κλεμένα από την Ναυτεμπορική …

- Πάει κάποιος στον διευθυντή της τράπεζας και του λέει: «Σκέφτομαι να ανοίξω μια μικρή επιχείρηση. Τι πρέπει να κάνω;» «Απλούστατο», απαντάει ο διευθυντής. «Αγόρασε μια μεγάλη και περίμενε».

- Ερ: Ποιος είναι ο ορισμός της αισιοδοξίας;

Aπ: Ένας εργαζόμενος σε επενδυτική τράπεζα που την Κυριακή το βράδυ σιδερώνει πουκάμισα για όλη την εβδομάδα.

- Πήγα σήμερα να σηκώσω χρήματα από το ATM αλλά έγραφε «ανεπαρκή κεφάλαια». Το πρόβλημα είναι πως δεν ξέρω αν το λέει για μένα ή για την τράπεζα.

Ερ: Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός εργαζόμενου σε επενδυτική τράπεζα και μιας μεγάλης πίτσας;

Aπ: Η πίτσα μπορεί ακόμη να ταΐσει μια τετραμελή οικογένεια

- Η πιστωτική συρρίκνωση έχει σοβαρέψει πολύ έτσι; Γιατί πριν από δύο εβδομάδες δάνεισα στον αδερφό μου ένα δεκάλιρο και σήμερα θεωρούμαι ο τέταρτος μεγαλύτερος δανειοδότης της Βρετανίας.

Το Πράσινο Σύστημα στην Καλύβα και στους ecogreens

Ενα πλαίσιο διαχείρισης απορριμάτων με τον Σπύρο Ντόβα

mountain-003.jpg

Ενα Πράσινο Οικονομικό Σύστημα

Βλέποντας να εξελίσσεται γύρω μας η χρεοκοπία του υπάρχοντος συστήματος πρέπει να βρούμε το θάρρος, πέρα από την έμπρακτη αντίδραση στα αντιδημοκρατικά μέτρα που προωθούνται, να κοιτάξουμε μπροστά και να βάλουμε σαν στόχο την σύνθεση ενός νέου συστήματος που όχι μόνο θα μπορέσει να αποτελέσει την βάση για την συγκρότηση μιας πραγματικά παγκόσμιας δημοκρατικής κοινότητας ελεύθερων πολιτών, αλλά ταυτόχρονα θα οδηγεί, μέσα από την φυσική του λειτουργία και όχι μέσω αναγκαστικών νομικών ρυθμίσεων, στην ελάχιστη δυνατή κατανάλωση πόρων του πλανήτη.

Τα στοιχεία για τη σύνθεση αυτή μπορούμε να τα βρούμε στην εμπειρία του προηγούμενου αιώνα που χαρακτηρίστηκε από την μάχη μεταξύ του υπαρκτού Σοσιαλισμού και του υπαρκτού Καπιταλισμού. Για τον σκοπό αυτού του κειμένου θα προτρέξω και θα διατυπώσω την θέση ότι και τα δύο αυτά συστήματα έχουν αποτύχει να εκπληρώσουν τους στόχους που είχαν θέσει. Ο μεν Υπαρκτός Σοσιαλισμός διότι δεν μπόρεσε να στηρίξει τις κοινωνικές κατακτήσεις και τον αναδιανεμητικό του χαρακτήρα με μία παραγωγική και αποτελεσματική οικονομία, ο δε Καπιταλισμός διότι δεν μπόρεσε να συνδυάσει την οικονομική αποτελεσματικότητα των ελεύθερων αγορών με μέτρα κοινωνικής δικαιοσύνης. Κανένα δε σύστημα δεν έδειξε περιβαλλοντική ευαισθησία. Και τα δύο συστήματα εξακολουθούν να έχουν οπαδούς σήμερα διότι και τα δύο έχουν ως ένα βαθμό μια δυνατή ιδεολογική βάση. Το γεγονός ότι τα δύο συστήματα λειτούργησαν επί έναν περίπου αιώνα ανταγωνιστικά υπήρξε καταστροφικό για την ανθρωπότητα και το περιβάλλον.

Αν μου επιτραπεί να χρησιμοποιήσω τον όρο, μια ολιστική προσέγγιση του προβλήματος θα πρέπει να ικανοποιεί και τις δύο «πλευρές του νομίσματος». Θα πρέπει να συνδυάζει τα καλύτερα στοιχεία και από τα δύο συστήματα. Θα πρέπει να έχει από την μια πλευρά τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα που είναι ένα δίκαιο αίτημα της κοινωνίας των πολιτών σε μία εποχή έντονων ανισοτήτων, και από την άλλη την δημοκρατικότητα, οικονομική αποτελεσματικότητα και παραγωγική οικονομία που προσφέρουν οι ελεύθερες αγορές. Θα πρέπει επίσης τα στοιχεία αυτά να έχουν στέρεα βάση στην οικονομική λειτουργία σε παγκόσμιο επίπεδο, αφήνοντας τα επιμέρους γεωγραφικά και κοινωνικά σύνολα να αναπτύξουν την πολιτική και πολιτειακή οργάνωση και λύσεις που τους ταιριάζει καλύτερα.

Η Βασική Ιδέα

Θεμέλιο ενός τέτοιου νέου συστήματος θα πρέπει να είναι η διανομή μερίσματος από την λειτουργία των παγκόσμιων χρηματαγορών σε όλους τους πολίτες όλων των κρατών της Γης. Ένα μέρισμα που δεν θα έχει τον χαρακτήρα σύνταξης, ή επιδόματος ανεργίας, ή βοηθήματος πενίας κλπ. Ένα μέρισμα που δεν θα αποτελεί χαριστική παροχή του Κράτους αλλά αναφαίρετο ισότιμο δημοκρατικό δικαίωμα του κάθε ανθρώπινου όντος να συμμετέχει στην οικονομική εκμετάλλευση του πλούτου της Γης και θα καταβάλλεται άσχετα αν κάποιος εργάζεται ήδη ή έχει άλλα εισοδήματα.

Με πραγματικά νούμερα του 2008 το μέγεθος των χρηματαγορών εκτιμάται περίπου στα 650.000.000.000.000 δολάρια (650 τρισεκατομμύρια), δηλαδή περίπου 100.000 δολ για κάθε κάτοικο του πλανήτη. Όταν η μέση ετήσια απόδοση κεφαλαίου ιστορικά κυμαίνεται περίπου στο 7-8% θα μπορούσε να θεωρηθεί δημοκρατικό μέτρο η διανομή 2% περίπου ετησίως ως μερίσματος με τον χαρακτήρα που προαναφέρθηκε, δηλαδή περίπου 2.000 δολ κατά κεφαλή (8.000 για μια οικογένεια 4 ατόμων). Η αναφορά αυτή σε νούμερα είναι ενδεικτική και αφορά δεδομένα του 2007, οι αναλογίες όμως μπορούν να διατηρήσουν την αξία τους και με άλλα απόλυτα νούμερα.

Θετικές Συνέπειες – Λειτουργικότητες

Θα αποπειραθώ να εξερευνήσω επιγραμματικά τα αποτελέσματα που θα μπορούσε να έχει η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος στην κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον.

Κοινωνία

- Βασικότερη επίπτωση θα ήταν η αναστροφή του συγκεντρωτικού χαρακτήρα που έχουν σήμερα οι χρηματαγορές και συντελεί στην συνεχή απομύζηση οικονομικής δύναμης από τους πολίτες και την συγκέντρωσή της σε περιορισμένο αριθμό παραγόντων. Αντίθετα θα έθετε σε κίνηση έναν αέναο και βιώσιμο μηχανισμό αναδιανομής που χωρίς να διαταράσσει τις περιουσιακές σχέσεις και την λειτουργία των αγορών θα οδηγούσε σε βάθος χρόνου στην σταθερή ενδυνάμωση των ασθενέστερων σήμερα κοινωνικών ομάδων και την ανάδειξή τους συλλογικά σε πραγματικά κυρίαρχο παράγοντα.

- Περαιτέρω συνέπεια θα ήταν οτι πλέον η βάση της κοινωνίας θα λαμβάνει άμεση οικονομική ανταπόδοση και όφελος για την συμετοχή της και την στήριξη του συστήματος, κάτι που σήμερα δεν συμβαίνει αλλά αντίθετα η συμμετοχή της βάσης στο σύστημα επιτυγχάνεται με εξαναγκασμό και χειραγώγηση. Η συνοχή του κοινωνικού συστήματος θα βασίζεται λοιπόν στην ικανότητά του να ικανοποιεί το άμεσο “εγωιστικό” συμφέρον των ατόμων και όχι σε κάποια αόριστη “ιδεολογική – ηθική – νομική” καταναγκαστική δέσμευση.

- Συνδέοντας την ομαλή λειτουργία του συστήματος με άμεσο οικονομικό όφελος για τους συμμετέχοντες θα μετατραπεί η κοινωνική διαδικασία σε “πάιγνιο συνεργασίας” και όχι “παίγνιο ανταγωνισμού” βοηθώντας στην κοινωνική πρόοδο.

- Στον τομέα της εργασίας η είσπραξη μερίσματος θα σημαίνει ότι με ελάχιστη επιπλέον μισθωτή ή άλλη εργασία θα μπορεί κάποιος να βελτιώσει σημαντικά την οικονομική του θέση. Θα σημαίνει επίσης ότι ο εργαζόμενος θα πάψει να είναι το αδύναμο μέρος στη σύμβαση εργασίας διότι έχοντας εξασφαλισμένο ένα εισόδημα δεν θα διαπραγματεύεται πιεζόμενος από την ανάγκη επιβίωσης.

- Προχωρώντας παραπέρα, σε πολλές χώρες του κόσμου ένα τέτοιο ελάχιστο εισόδημα θα στερούσε από τους μηχανισμούς ανθρώπινης εκμετάλλευσης τα θύματα που αποτελούν αντικείμενο του εμπορίου λευκής σάρκας, παιδικής εργασίας, δουλεμπορίου κλπ

- Το μέρισμα αυτό αυτόματα θα εξάλειφε την φτώχεια στα πιο δοκιμαζόμενα μέρη του πλανήτη συντελώντας σε πραγματική πολιτική πρόοδο και ακυρώνοντας την ανάγκη για οικονομική μετανάστευση η οποία τροφοδοτεί κινήματα ξενοφοβίας και αυταρχικούς και αντιδημοκρατικούς μηχανισμούς καταστολής και αστυνόμευσης στον δυτικό κόσμο

- Πολλές περιπτώσεις οικογενειακής συμβίωσης που συντηρούνται μέσα σε καταπιεστικές συνθήκες για οικονομικούς λόγους θα μπορούσαν να ανατραπούν δίνοντας στα μέρη την οικονομική δυνατότητα να διαβιώνουν ανεξάρτητα

Οικονομία

- Η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος θα συντελούσε στην αποφυγή του κινδύνου της χρεοκοπίας του θεμελιώδους πυρήνα της οικονομίας που είναι ο τελικός καταναλωτής. Η διαρκής αναδιανομή ενός σταθερού ρευστοποιούμενου ποσοστού όχι μόνο της κερδοφορίας του κεφαλαίου αλλά του σώματος των κεφαλαιοποιήσεων θα είχε ως αποτέλεσμα, ακόμη και σε περιόδους ύφεσης, να προστατεύεται η βάση της οικονομίας και της κοινωνίας από τις διακυμάνσεις της ελεύθερης αγοράς.

- Σε συνδυασμό με ένα μη πληθωριστικό σύστημα Κεντρικής Τράπεζας, όπου η νομισματική βάση θα αποτελείται από σταθερό χρηματικό όγκο για κάθε πολίτη -μέτοχο και δεν θα υπάρχει το σημερινό σύστημα πληθωριστικού δανεισμού μέσω ποσοστώσεων αποθεματικών, θα μπορούσε το σύστημα διανομής μερίσματος να συνοδεύεται από βιώσιμη ανάπτυξη και μηδενικό πληθωρισμό. Στην περίπτωση που κρίνεται φρόνιμο να αυξηθεί η χρηματική βάση για την τόνωση της οικονομίας αυτό θα μπορεί να γίνει μόνο με άμεση αύξηση του χρηματικού όγκου και καταβολή των αντίστοιχων ποσών στους λογαριασμούς των πολιτών-μετόχων. Έτσι κάθε πληθωριστική πολιτική θα ωφελεί άμεσα τους πολίτες και όχι χαριστικά το χρηματοοικονομικό σύμπλεγμα εις βάρος των πολιτών.

- Πέρα από αυτό, η ύπαρξη μιας σταθερής εισοδηματικής βάσης για το σύνολο της κοινωνίας θα οδηγούσε σε μία προσαρμογή του κόστους διαβίωσης στα δεδομένα του βασικού εισοδήματος. Ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι τα μεγέθη του 2008 ανταποκρίνονται σε μία οικονομία-φούσκα, η σταθερή σχέση μερίσματος και οικονομίας θα εξασφαλίζει ότι και με πολύ μικρότερα μεγέθη το εισόδημα αυτό θα παρέχει σταθερή δυνατότητα διαβίωσης.

- Ο προσδιορισμός του μερίσματος ως ποσοστού του κύκλου εργασιών των χρηματαγορών σημαίνει ότι το κοινωνικό σύνολο θα έχει τα μέγιστα οφέλη από την εύρυθμη και απρόσκοπτη λειτουργία αυτών των αγορών. Θα δημιουργούνταν έτσι βιώσιμες κοινωνικές συνθήκες για την ανάπτυξη της καλύτερης δυνατής παραγωγικής οικονομίας.

Περιβάλλον – Πράσινη Πολιτική

- Από τη φύση του ένα τέτοιο σύστημα θα αφαιρούσε οικονομική δύναμη από τον υπερκαταναλωτικό ανεπτυγμένο Βορρά και θα την μετέφερε στα χέρια των πολιτών (και όχι των κυβερνήσεων) των λιγότερο αναπτυγμένων και υποανάπτυκτων χωρών. Έτσι θα εξασφάλιζε ότι σημαντικό μέρος των οικονομικών και υλικών πόρων του πλανήτη θα διατεθούν όχι για υπερκαταναλωτικές δαπάνες αλλά για την ικανοποίηση βασικών αναγκών διαβίωσης σε χώρες που πραγματικά υπάρχουν τέτοιες ανάγκες.

- Η εξασφάλιση πόρων διαβίωσης μέσω του μερίσματος θα καθιστούσε περιττό ένα μεγάλο μέρος δραστηριοτήτων που καταναλώνουν πόρους, επιβαρύνουν και καταστρέφουν τον πλανήτη. Πρώτιστα τις πολεμικές δαπάνες και δραστηριότητες. Επίσης θα επέτρεπε την κατάργηση μεγάλου μέρος των κρατικών γραφειοκρατιών και δημόσιων εργολαβιών που εξυπηρετούν μόνο την αναδιανομή και συγκέντρωση πλούτου και εξαγορά ψήφων, με όλη την κατανάλωση καυσίμων και άλλων πόρων που τις συνοδεύει.

- Εξασφαλίζοντας τα στοιχειώδη για την επιβίωση και αρκετό ελέυθερο χρόνο θα είναι πιό εύκολο να υπάρξει ουσιαστική προώθηση περιβαλλοντικής και πολιτισμικής εκπαίδευσης στην πλειοψηφία των κατοίκων του πλανήτη για τους οποίους λόγω οικονομικών στερήσεων κάτι τέτοιο σήμερα είναι περιττή πολυτέλεια.

- Το ελάχιστο εισόδημα θα οδηγούσε επίσης κατοίκους μακριά από ακριβές περιοχές και προς περιοχές που θα του αποδίδεται μεγαλύτερη αγοραστική αξία. Αυτή η λειτουργία θα μπορούσε να οδηγήσει σε βέλτιστη γεωγραφική κατανομή κατοίκων ανάλογα με τους πόρους, αποαστικοποίηση και ίσως ένα ανάστροφο κύμα οικονομικής μετανάστευσης πολύτιμου ανθρώπινου δυναμικού από ανεπτυγμένες προς λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.

Τελειώνοντας

Το σύστημα που σκιαγραφείται παραπάνω είναι στην ουσία του τόσο οικονομικό όσο και πολιτικό. Θα μπορούσε να ενσωματωθεί σε κάθε μορφή πολιτικής οργάνωσης και καθεστώτος όπως υπάρχουν σήμερα. Στην ιδανική του μορφή το σύστημα που περιγράφεται είναι ένα εργαλείο βελτιστοποίησης των κοινωνικών διεργασιών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σαν τελικό αποτέλεσμα σε μια κοινωνία δημοκρατική και αλληλέγγυα. θα πρέπει να συνδυαστεί με απόλυτα ελεύθερη μετακίνηση και εγκατάσταση προσώπων παγκοσμια. Με αυτό τον τρόπο θα δημιουργείται κίνητρο σε κάθε σημερινό κράτος να αναπτύξει την μορφή εκείνη πολιτικής και πολιτειακής οργάνωσης που θα προσελκύσει όσο το δυνατόν περισσότερους εγκατεστημένους πολίτες για να αυξήσει τους πόρους του. Εκτίμησή μου είναι ότι οι αποδοτικότεροι κρατικοί μηχανισμοί στο τέλος της διαδικασίας βελτιστοποίησης θα είναι μικρές αυτοδιοικούμενες συλλογικότητες με ένα κοινής αποδοχής οικονομικό μηχανισμό σε παγκόσμιο επίπεδο. Η διαδικασία αυτή θα οδηγούσε σε πολιτική πρόοδο που οι σημερινοί μηχανισμοί αδυνατούν να πετύχουν.

Αν και μπορούμε εύκολα να χαρακτηρίσουμε προτάσεις σαν αυτή ουτοπικές και ανεφάρμοστες, πιστεύω πως οι σημερινές περιστάσεις επιβάλλουν να εξετάζουμε κάθε λύση χωρίς προσκολλήσεις στα επιστημονικά και κοινωνικά δεδομένα της εποχής που σήμερα τελειώνει. Οι μέθοδοι και θεωρίες που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε δεδομένα είναι αυτά που ευθύνονται για την σημερινή αδιέξοδη κατάσταση. Για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα του αύριο χρειαζόμαστε νέα εργαλεία σκέψης και διαδικασίες διαφορετικές από αυτές που μέχρι σήμερα έχουμε συνηθίσει.

ΥΓ: Στο βαθμό που τα παραπάνω χρησιμοποιηθούν για οποιοδήποτε σκοπό, δημοσιεύονται υπό την ανοιχτή άδεια
http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.el

Χρήμα και Πολιτική, Χρηματιστήρια και Δημοκρατία

«Δώσε μου την δυνατότητα να ελέγχω την έκδοση και την κυκλοφορία του χρήματος μιας χώρας και δεν με νοιάζει καθόλου ποιος κυβερνά και ποιος φτιάχνει τους νόμους της». (Βαρώνος Ρόθτσιλντ, τραπεζίτης)

Η βασική ιδέα της προσέγγισης που θα ακολουθήσει είναι ότι το χρήμα, εφόσον στηρίζεται από την ισχύ και πίστη του Κράτους αποτελεί κοινωνικό αγαθό, και μάλιστα το ύψιστο υλικό κοινωνικό αγαθό. Σημαντικότερη παράμετρος της οικονομικής διαδικασίας είναι η κατανομή της αγοραστικής δύναμης στους παράγοντες που την απαρτίζουν. Η οικονομική δραστηριότητα δεν είναι τίποτε άλλο από μια ατέρμονη ανακατανομή αγοραστικής δύναμης. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι ο κύριος μηχανισμός κατανομής αγοραστικής δύναμης προς πρόσωπα και οικονομικές δραστηριότητες. Μοναδικός στόχος της λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού μηχανισμού θα πρέπει να είναι η απόλαυση των αγαθών και υπηρεσιών κατά τρόπο δίκαιο από τη βάση της κοινωνίας και η επένδυση των κοινωνικών πόρων σε επωφελείς και παραγωγικές δραστηριότητες. Πέρα όμως από ιδεολογικούς κοινωνικοπολιτικούς προβληματισμούς το γεγονός ότι στα σύγχρονα οικονομικά συστήματα το αντίκρισμα του νομίσματος που κυκλοφορεί είναι στην ουσία η οικονομική παραγωγικότητα και βιωσιμότητα του συνόλου των μερών της κοινωνίας έχει σα αποτέλεσμα ότι ένα σύστημα σχεδιασμένο έτσι ώστε να οδηγεί μέσω του δανεισμού με μαθηματική ακρίβεια στην χρεοκοπία όλων των κυττάρων της κοινωνίας είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει, οδηγώντας σε βίαιη κατάλυση όλων των κοινωνικών και πολιτικών δομών και διαδικασιών. Η ψευδαίσθηση της απόλυτης πολιτικής και οικονομικής ισχύος που ένα τέτοιο σύστημα πρόσκαιρα παρέχει σε μια μειοψηφία παραγόντων, που μπορούν να αποκομίσουν προσωρινά κέρδη από μια τέτοια διαδικασία, νομοτελειακά θα διαλυθεί όταν η γενική λειτουργική κατάρρευση της κοινωνίας αφαιρέσει κάθε αξία από αυτή την πολιτική και οικονομική ισχύ.
Στοχεύοντας σε ένα σύστημα βέλτιστης κοινωνικής ισορροπίας πρέπει στον πυρήνα του μηχανισμού να βρίσκεται η συνεχής διάχυση αγοραστικής δύναμης προς τη βάση της κοινωνίας και της οικονομίας, προστατεύοντάς την από την χρεοκοπία, αλλά και ταυτόχρονα να εξασφαλιστεί ότι η οικονομική διαδικασία θα επιτελεί με τη μέγιστη αποδοτικότητα την λειτουργία της επένδυσης του κοινωνικού κεφαλαίου με τρόπο επωφελή και αποδοτικό. Από τη μια μεριά θα πρέπει λοιπόν η απόδοση οικονομικής αξίας και χρηματικού κεφαλαίου σε επιχειρηματικές, κοινωνικές, κρατικές και άλλες δραστηριότητες να γίνεται μέσα σε ένα πλαίσιο ελεύθερης διαπραγμάτευσης και ελεύθερων αγορών. Πρέπει να υπάρχουν όσο το δυνατόν λιγότεροι περιορισμοί συμμετοχής, φορολόγηση και απαγορεύσεις. Έτσι το τελικό αποτέλεσμα θα είναι το προϊόν της κοινής συνισταμένης της συλλογικής ευφυΐας του κοινωνικού συνόλου και όχι μεμονωμένων παραγόντων και συμφερόντων του κρατικού ή επιχειρηματικού μηχανισμού. Από την άλλη μεριά θα πρέπει το κέρδος της παραγωγικής δραστηριότητας να διανέμεται με τρόπο δίκαιο αφενός σε αυτούς που άμεσα συντελούν την παραγωγή του αλλά και στη βάση της κοινωνίας η ευημερία της οποίας παρέχει το ουσιαστικό αντίκρισμα του νομίσματος που κυκλοφορεί. Διατηρώντας την βάση της κοινωνίας οικονομικά βιώσιμη διασφαλίζεται η αειφορική κερδοφορία της παραγωγικής δραστηριότητας και διατηρείται η αξία του νομίσματος.

Ο Χρηματοπιστωτικός μηχανισμός έκδοσης και κυκλοφορίας του Χρήματος (Τράπεζες, Χρηματιστήρια, Αγορές) είναι ο βασικός μοχλός μέσω του οποίου διανέμεται η οικονομική δύναμη. Σήμερα ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί συγκεντρωτικά αφαιρώντας αργά αλλά σταθερά οικονομική δύναμη από τη βάση και συγκεντρώνοντάς την σε ολοένα και λιγότερα χέρια. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αν και ο κόσμος μας σήμερα διοικείται σαν μια γιγάντια «επιχείρηση», μόνο λίγοι είναι μέτοχοι στα κέρδη και εισπράττουν «μέρισμα». Ένα δίκαιο Οικονομικό και Πολιτικό σύστημα θα πρέπει αφενός να έχει τα αναδιανεμητικά χαρακτηριστικά που απέτυχαν να δώσουν στους πολίτες οι εφαρμοσμένες αριστερές ιδεολογίες και αφετέρου την οικονομική αποτελεσματικότητα των ελεύθερων αγορών που σήμερα το εφαρμοσμένο καπιταλιστικό σύστημα χρησιμοποιεί ενάντια στα συμφέροντα της βάσης της κοινωνίας.

Η λειτουργία του Χρήματος

Προσπαθώντας να συνδυάσουμε τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα με την οικονομική αποτελεσματικότητα, ιδανικότερο εργαλείο είναι το Χρηματοπιστωτικό σύστημα. Εξετάζοντας την λειτουργία του χρήματος στην κοινωνική διαδικασία βλέπουμε ότι το χρήμα έχει τρία βασικά χαρακτηριστικά:

1. Ανταλλακτική λειτουργία που δίνει την δυνατότητα στον κάτοχό του να αποκτήσει αγαθά δίνοντας χρήματα.
2. Λειτουργία ως μονάδα μέτρησης που δίνει την δυνατότητα εκτίμησης της σχετικής αξίας μεταξύ αγαθών και υπηρεσιών και είναι σημαντικότατη για την λήψη αποφάσεων
3. Λειτουργία ως μέσο αποταμίευσης αξίας, όπου σημαντικό ρόλο παίζει η προσδοκία ότι ένα χρηματικό ποσό που αποταμιεύουμε σήμερα θα διατηρήσει την αγοραστική του ισχύ σε βάθος χρόνου.

Οι τρεις αυτές λειτουργίες είναι έντονα υποκειμενικές και στη βάση τους ενστικτώδεις και συνειρμικές. Επηρεάζονται όχι πάντα από την Κρατική ρύθμιση αλλά σε μικρότερο η μεγαλύτερο βαθμό και από συνθήκες προσφοράς και ζήτησης, νομικές ρυθμίσεις, ηθικές αξιολογήσεις και τις προσωπικές περιστάσεις του καθενός. Το χρήμα έτσι είναι το κατεξοχήν μέσο κοινωνικοποίησης αφού μέσα από την χρήση του ολοκληρώνονται όλες οι λειτουργίες της κοινωνίας. Η κατοχή του δίνει την δυνατότητα στο άτομο να χρησιμοποιήσει κοινωνικούς πόρους για λογαριασμό του. Η οικονομική δύναμη λοιπόν είναι συνώνυμη της πολιτικής εξουσίας άσχετα με τον νομικό χαρακτήρα της πολιτειακής οργάνωσης. Η οικονομική δύναμη είναι αυτή που καθορίζει την κοινωνική πορεία.

Χρήμα και Οικονομική Διαδικασία

Ο καθορισμός αυτός της κοινωνικής πορείας γίνεται μέσα από την οικονομική διαδικασία, όπου αποδίδοντας χρηματική αξία σε προϊόντα και υπηρεσίες οι κοινωνίες καθορίζουν την συλλογική τους κατεύθυνση και εξέλιξη. Μέσω της διάθεσης της αγοραστικής τους δύναμης σε προϊόντα και υπηρεσίες οι πολίτες και άλλοι κοινωνικοί και οικονομικοί φορείς “ψηφίζουν” καθημερινά για την κατεύθυνση της κοινωνικής πορείας. Όσο μεγαλύτερη η αγοραστική δύναμη τόσο μεγαλύτερη η συμμετοχή στην διαμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι. Όσο πιο πολύ μοιράζεται η αγοραστική δύναμη προς τη βάση, τόσο πιο δημοκρατική είναι η κοινωνία και αντίστροφα όσο η αγοραστική δύναμη συγκεντρώνεται, τόσο η δημοκρατικότητα μειώνεται.
Ο τρόπος που το χρήμα προσδιορίζει την κοινωνική κατεύθυνση είναι με τη δυνατότητά του να αποδίδει καρπούς όταν χρησιμοποιείται επωφελώς με επιτυχημένο σχεδιασμό μέσα στην οικονομική διαδικασία αλλά και να οδηγείται σε απώλεια όταν τίθεται σε ανώφελη χρήση με αποτυχημένο σχεδιασμό. Μέσω της κερδοφορίας των επιτυχημένων δραστηριοτήτων και της χρεοκοπίας των αποτυχημένων οριοθετείται η κατεύθυνση της κοινωνίας ως συνόλου. Η πολιτική εξουσία αναπόφευκτα έχει την δυνατότητα να επηρεάζει τις οικονομικές αποφάσεις και τον τρόπο που επενδύεται και διακινείται το κοινωνικό κεφάλαιο. Όταν η πολιτική εξουσία δεν διαχειρίζεται σωστά την δυνατότητα αυτή και προβαίνει σε οικονομικά αποτυχημένες επιλογές οδηγεί σε απώλεια κοινωνικού κεφαλαίου και επιβλαβείς κοινωνικά κατευθύνσεις. Όταν η πολιτική εξουσία με τις επιλογές της συντελεί στην διάχυση της οικονομικής δύναμης προς τη βάση, τότε είναι δημοκρατική, στην αντίθετη περίπτωση συγκεντρωτική.
Π.χ. σήμερα η απόδοση σημαντικής χρηματικής αξίας στην οικοδόμηση και την αυτοκίνηση μπορούμε να πούμε ότι είναι χαρακτηριστικό μιας συλλογικής κοινωνικής πορείας προς ένα μοντέλο τρόπου ζωής. Αυτή η πορεία και απόδοση χρηματικής αξίας επηρεάζεται από τη σχετική νομοθεσία, προσφορά και ζήτηση, ηθικές και κοινωνικές αξιολογήσεις, ΜΜΕ.

Χρήμα και Κοινωνική Πορεία

Μπορούμε να κάνουμε διάκριση μεταξύ δύο τρόπων με τους οποίους το χρήμα αποδίδει καρπούς προσδίδοντας συγχρόνως και κοινωνική βαρύτητα στη χρήση του:
1. Με την συμμετοχή σε αγορές αγαθών και υπηρεσιών όταν επιτυγχάνονται πωλήσεις σε τιμή υψηλότερη του κόστους παραγωγής
2. Με τον δανεισμό του ίδιου του χρήματος ως αγαθού.

1. Αγορές αγαθών

Στο βαθμό που χρησιμοποιείται κάποια χρηματική μονάδα και μπορεί να τους αποδοθεί χρηματική αξία, όλες οι κοινωνικές δραστηριότητες κρατικές, ιδιωτικές ή συλλογικές μπορούμε να πούμε ότι υπόκεινται στην δοκιμασία της οικονομικής βιωσιμότητας. Σε ένα περιβάλλον όπου κυκλοφορεί χρήμα για την αγορά υλικών και μη αγαθών και όπου όλοι οι συμμετέχοντες ξεκινούν με μια δεδομένη αγοραστική δύναμη είναι αναπόφευκτο ότι οι επιτυχημένες και κερδοφόρες δραστηριότητες θα αφαιρούν αγοραστική δύναμη από τις μη επιτυχημένες και ζημιογόνες. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει κέρδος κάπου χωρίς να υπάρξει απώλεια κάπου αλλού, ίσως όχι σε αριθμητικά μεγέθη αλλά σίγουρα σε αγοραστική δύναμη. Έτσι, μέσω της κερδοφορίας των επιτυχημένων δραστηριοτήτων και της χρεοκοπίας των αποτυχημένων οριοθετείται η κατεύθυνση της κοινωνίας ως συνόλου.

2. Το χρήμα ως αγαθό

Το χρήμα ως αγαθό μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος μπορεί να αποδώσει άμεσα καρπούς μέσω του επιτοκίου δανεισμού και των κεφαλαιουχικών κερδών. Η οικονομική δραστηριότητα του δανεισμού και της επένδυσης υπόκειται και αυτή στην δοκιμασία της βιωσιμότητας διότι πρέπει να διασφαλίζεται η επένδυση του δανειζομένου κεφαλαίου σε επιτυχημένη και επικερδή οικονομική δραστηριότητα ώστε να εισπράττονται τόκοι και να επιστραφεί ακέραιο το αρχικό ποσό. Πρέπει να υπάρχει υγιές νομικό πλαίσιο εξαναγκασμού της πληρωμής ή και επαρκές αντίκρισμα προς υποθήκευση. Ο μηχανισμός αυτός κατέχει καίριο ρόλο στην κατεύθυνση της πορείας της κοινωνίας καθώς αποτελεί τον ουσιαστικό φορέα απόδοσης χρηματικής αξίας σε αγαθά και υπηρεσίες. Μια επιχείρηση που καταφέρνει να απόσβεση το αρχικό κεφάλαιο που δανείστηκε και να αποφέρει και επιπλέον κεφάλαιο ως τόκους είναι οικονομικά βιώσιμη και επιτυχής. Στις σύγχρονες κοινωνίες ο χρηματοπιστωτικός και Τραπεζικός τομέας έχει την επιπλέον ευθύνη και εξουσία της δημιουργίας νέου χρήματος (διυλίζοντας αντίστοιχα την αγοραστική δύναμη των υπόλοιπων κοινωνικών φορέων, στους οποίους μπορεί έτσι να μεταφέρει τις απώλειές του και να εξασφαλίσει την θεσμοθετημένη κερδοφορία του), από το οποίο νέο χρήμα μάλιστα εισπράττει τόκους και προμήθειες. Όταν κατευθύνει το κεφάλαιο προς κοινωνικά επωφελείς και οικονομικά βιώσιμες δραστηριότητες αποτελεί παράγοντα κοινωνικής προόδου. Όταν κατευθύνει το κεφάλαιο προς κοινωνικά επιβλαβείς και μη βιώσιμες δραστηριότητες αναστέλλει την κοινωνική πρόοδο. Το ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας και το χρήμα συμμετέχει στην αγορά μαζί με άλλα αγαθά και κοινωνικούς φορείς σημαίνει ότι η συνεχής, απρόσκοπτη και στην ουσία θεσμοθετημένη κερδοφορία του οδηγεί στην σταθερή αφαίρεση αγοραστικής δύναμης από τα υπόλοιπα μέρη της κοινωνίας (συμπεριλαμβανόμενου και του Κράτους) και την συγκέντρωσή της στα χέρια του. Συμβαίνει μάλιστα το παράδοξο ότι όσο περισσότερο καινούργιο χρήμα δανείζεται για να επενδυθεί σε μη οικονομικά βιώσιμες δραστηριότητες διυλίζοντας την αγοραστική δύναμη των άλλων κοινωνικών φορέων οι οποίοι επωμίζονται έτσι και την τελική απώλεια του κεφαλαίου, τόσο πιο αποδοτική είναι αντίστοιχα η μεταφορά αγοραστικής δύναμης στον χρηματοπιστωτικό τομέα μέσω της είσπραξης τόκων, προμηθειών και συγκέντρωσης υποθηκευμένων και κατασχεμένων περιουσιακών στοιχείων.

Συγκέντρωση και Διανομή Οικονομικής Δύναμης

Η οικονομική διαδικασία έτσι μπορεί να θεωρηθεί σαν μία αέναη διαδικασία αναδιανομής της αγοραστικής δύναμης ανάμεσα στους διάφορους τομείς δραστηριότητας και ανάμεσα στα μέρη της κοινωνίας. Είναι η κατεξοχήν διαδικασία διακίνησης πολιτικής ισχύος. Το Χρηματοπιστωτικό σύστημα όπως λειτουργεί σήμερα οδηγεί στην συγκέντρωση της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας και όχι στην αναδιανομή της.
Ο χαρακτήρας του χρήματος και του μηχανισμού κυκλοφορίας του ως πρωταρχικού συνεκτικού δομικού στοιχείου της κοινωνικής οργάνωσης καθιστά τον χρηματοπιστωτικό τομέα κύριο φορέα εξουσίας και την αντιμετώπιση και τον χειρισμό του ευαίσθητο θέμα για κάθε μορφή πολιτικής οργάνωσης. Εάν αφεθεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας ως σύνολο εκτεθειμένος στον κίνδυνο της χρεοκοπίας όπως κάθε άλλος φορέας της οικονομικής διαδικασίας, κινδυνεύει άμεσα η ίδια η συνοχή του κοινωνικού ιστού. Εάν από την άλλη προστατευθεί μέσω άμεσης κρατικής παρέμβασης και χρηματοδότησης από τις συνέπειες των λαθών του, που είναι αναπόφευκτα σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, τότε αποκτά μέσα από την θεσμοθετημένη εξασφάλιση της κερδοφορίας του την δυνατότητα άλωσης κάθε πολιτικού και κοινωνικού θεσμού μέσω της συγκέντρωσης της αγοραστικής δύναμης, αφαιρώντας την από τα χέρια όλων των άλλων κοινωνικών φορέων. Στην δεύτερη αυτή περίπτωση μάλιστα του παρέχεται και άμεσο κίνητρο κατασπατάλησης κοινωνικών πόρων και κεφαλαίου σε μη βιώσιμες και επιβλαβείς χρήσεις προκειμένου να καρπωθεί τους τόκους, προμήθειες και υποθηκευμένα περιουσιακά στοιχεία χωρίς να επωμιστεί το βάρος της απώλειας του κεφαλαίου. Η πολιτική διαδικασία αναπόφευκτα σε κάθε συγκυρία καλείται να λάβει θέση και να «ισορροπήσει» ανάμεσα στις δύο αυτές κατευθύνσεις.
Μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα ακολουθήθηκε το πρώτο σύστημα με περιοδικές χρεοκοπίες τραπεζών και καταρρεύσεις που δημιούργησαν τρομερά κοινωνικά προβλήματα και ανισότητες. Από τις αρχές του 20ου αιώνα εφαρμόζεται το δεύτερο σύστημα και σήμερα το αποτέλεσμα είναι η συγκέντρωση όχι μόνο της αγοραστικής δύναμης αλλά και της πολιτικής εξουσίας σε πολύ λίγα χέρια που ελέγχουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Πέρα από κάθε επιμέρους κοινωνικό και οικονομικό πρόγραμμα που μπορεί να προταθεί, είναι επιτακτική η ανάγκη να αναθεωρήσουμε τον τρόπο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού τομέα. Θα πρέπει να οργανωθεί η λειτουργία του έτσι ώστε να μην οδηγεί στην συγκέντρωση της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας σε λίγα χέρια και την ανάλωση κοινωνικού κεφαλαίου σε επιβλαβείς, μη βιώσιμες και συγκεντρωτικές δραστηριότητες (όπως εξοπλισμοί, υπερκατανάλωση, υπερανοικοδόμηση κλπ). Πρέπει αντίθετα να χρησιμοποιηθεί ως μέσο διάχυσης της οικονομικής ισχύος προς τα κάτω. Η κερδοφορία του χρηματοπιστωτικού τομέα, στο βαθμό που θεσμοθετείται και επιτυγχάνεται με κρατική στήριξη και κόστος και στο βαθμό που ουσιαστικό αντίκρισμα του νομίσματος που κυκλοφορεί είναι οι κοινωνικοί πόροι πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό και να διανέμεται ισότιμα, διαχέοντας συνέχεια την αγοραστική δύναμη που συγκεντρώνει προς τη βάση.

Η διακίνηση και διαμόρφωση της αγοραστικής δύναμης επιτελείται μέσα από δύο βασικούς μηχανισμούς:
1. Τα Χρηματιστήρια Αξιών (όπου αποτιμάται η οικονομική αξία οικονομικών δραστηριοτήτων και εμπορευμάτων)
2. Τις καθεαυτό Πιστωτικές Αγορές (όπου διατίθενται άμεσα κεφάλαια με πίστωση).

Η απομάκρυνση της οικονομικής ισχύος σήμερα από την βάση της κοινωνίας (που καθεαυτή επιτεύχθηκε μέσα από αυτούς τους μηχανισμούς) έχει σαν αποτέλεσμα οι παραπάνω μηχανισμοί να οδηγούν την επένδυση κοινωνικών πόρων σε δραστηριότητες που αντιστρατεύονται τα συμφέροντά της (συγκέντρωση κεφαλαίου, υπερκατανάλωση, εξοπλισμοί, ενεργειακή σπατάλη, χρηματιστηριακές και άλλες «φούσκες» κλπ) και την στέρηση πόρων από επωφελείς για την παγκόσμια κοινωνική βάση δραστηριότητες (παιδεία, υγεία, στέγαση, σίτιση). Η επαναφορά οικονομικής ισχύος στη βάση μπορεί να επιτευχθεί βιώσιμα και με διάρκεια μόνο μέσα από τους ίδιους μηχανισμούς, αρκεί να μεταρρυθμισθεί κατάλληλα το λειτουργικό τους πλαίσιο ώστε να αναδιανέμεται μέρος των κερδών συνέχεια προς την βάση..

ΥΓ: Στο βαθμό που τα παραπάνω χρησιμοποιηθούν για οποιοδήποτε σκοπό, δημοσιεύονται υπό την ανοιχτή άδεια
http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.el

Μια σειρά από τυχαία γεγονότα με έφεραν κοντά σε μια ομάδα ανθρώπων που θέλουν, να κάνουν τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος για να ζείς. Μου άρεσε η ιδέα και αποφάσισα να βοηθήσω. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στην εικόνα που βλέπουμε γύρω μας…Θα προσπαθήσω να μεταφέρω εδώ τα κομάτια εκείνα που ελπίζω να ενδιαφέρουν.

_

Σήμερα γράφω τα πρώτα σχόλια στο blog. Το στήσιμο δεν με δυσκόλεψε ιδιαίτερα αλλά χρειάζεται αρκετά πράγματα ακόμη